Diz protezi ameliyatı, ileri derecede kireçlenme ve diz eklemi hasarı yaşayan hastalarda ağrıyı azaltmak ve hareket kabiliyetini artırmak amacıyla uygulanan başarılı cerrahi yöntemlerden biridir. Ancak ameliyat sonrası dönemde bazı hastalarda diz sertliği ve kuruluk hissi ortaya çıkabilmektedir. Dizde sertlik, hastanın günlük yaşam kalitesini düşüren, merdiven çıkma, oturup kalkma ve yürüme gibi temel hareketleri zorlaştıran önemli bir problemdir. Bu durum erken tanınmalı ve doğru yöntemlerle tedavi edilmelidir.
Diz protezi sonrası sertlik genellikle dizin bükülme ve açılma hareketlerinde kısıtlılık ile kendini gösterir. Hastalar dizin gergin, katı ve zor hareket eder durumda olduğunu ifade eder. Bu tablo hem fiziksel hem de psikolojik olarak hastayı olumsuz etkileyebilir.
Diz Protezi Ameliyatı Sonrası Diz Sertliğinin Nedenleri
Diz protezi sonrası oluşan sertliğin birçok farklı nedeni bulunmaktadır. En sık karşılaşılan nedenlerden biri ameliyat sonrası yeterli hareket yapılmamasıdır. Cerrahi işlem sonrası diz çevresindeki dokularda ödem ve hassasiyet oluşur. Bu dönemde hareketten kaçınılması eklem kapsülünün sertleşmesine yol açabilir.
Ameliyat sonrası oluşan yapışıklıklar diz sertliğinin önemli nedenleri arasındadır. Cerrahi müdahale sonrası vücut iyileşme sürecine girer ve bu süreçte eklem çevresinde aşırı skar dokusu oluşabilir. Bu durum dizin doğal hareket açıklığını sınırlar.
Kas zayıflığı da diz sertliğine katkıda bulunan faktörlerden biridir. Özellikle kuadriseps kasının yeterince güçlendirilmemesi diz ekleminin stabilitesini azaltır ve hareketi kısıtlar. Uzun süre yatakta kalma veya fiziksel aktivitenin ihmal edilmesi kas gücünün azalmasına neden olur.
Ağrı kontrolünün yetersiz olması da sertlik gelişimine zemin hazırlar. Şiddetli ağrı yaşayan hastalar dizlerini hareket ettirmekten kaçınır. Bu kaçınma davranışı zamanla eklem sertliğini artırır. Aynı şekilde ameliyat sonrası enfeksiyon gelişmesi nadir olmakla birlikte diz sertliğinin ciddi nedenlerinden biridir.
Protezin yanlış hizalanması veya uygun olmayan protez seçimi de diz hareket açıklığını sınırlayabilir. Bu durum genellikle cerrahi teknikle ilişkilidir ve detaylı değerlendirme gerektirir.
Diz Sertliğinin Belirtileri Nelerdir?
Diz protezi sonrası sertlik genellikle diz bükme açısının 90 derecenin altına düşmesiyle fark edilir. Hastalar dizlerini tam olarak açamadıklarını veya bükemediklerini belirtir. Sabah saatlerinde daha belirgin olan tutukluk hissi gün içinde kısmen azalabilir.
Dizde gerginlik, şişlik hissi ve hareket sırasında zorlanma yaygın belirtiler arasındadır. Uzun süre oturduktan sonra ayağa kalkarken zorlanma ve dizin kilitleniyor gibi hissedilmesi de sıkça rapor edilir.
İleri vakalarda yürüyüş bozukluğu, topallama ve merdiven inip çıkmada ciddi zorluklar ortaya çıkabilir. Bu durum hastanın günlük yaşam aktivitelerini kısıtlar ve bağımsız hareket kabiliyetini azaltır.
Diz Protezi Sonrası Sertlik Nasıl Önlenir
Diz sertliğini önlemenin en etkili yolu ameliyat sonrası erken dönemde kontrollü harekete başlamaktır. Fizik tedavi ve rehabilitasyon programları bu süreçte büyük önem taşır. Ameliyattan sonraki ilk günlerde yapılan basit egzersizler eklem hareketliliğini korumaya yardımcı olur.
Ağrı kontrolünün sağlanması hastanın egzersizlere uyumunu artırır. Doktor tarafından önerilen ağrı kesiciler ve soğuk uygulamalar bu dönemde faydalı olabilir. Ayrıca dizin aşırı şişmesini önlemek için bacak elevasyonu ve düzenli dinlenme önerilir.
Hasta eğitimi de sertliğin önlenmesinde kritik rol oynar. Hastaların ameliyat sonrası sürecin bir parçası olarak hareket etmeleri gerektiğini bilmeleri motivasyonu artırır. Düzenli kontroller ile diz hareket açıklığı yakından takip edilmelidir.
Diz Sertliğinin Tedavi Yöntemleri
Diz protezi sonrası gelişen sertliğin tedavisi sertliğin derecesine ve süresine göre değişiklik gösterir. Erken dönemde fark edilen hafif sertlik vakalarında yoğun fizik tedavi genellikle yeterli olmaktadır. Germe ve kuvvetlendirme egzersizleri eklem kapsülünün esnekliğini artırır.
Manuel terapi ve pasif germe teknikleri dizin hareket açıklığını geliştirmede etkili yöntemlerdir. Ayrıca sıcak uygulamalar kasların gevşemesine yardımcı olabilir. Elektroterapi ve ultrason gibi fizik tedavi modaliteleri de destekleyici olarak kullanılabilir.
İleri derecede sertlik durumlarında manipülasyon altında anestezi yöntemi uygulanabilir. Bu işlemde hasta anestezi altındayken diz eklemi kontrollü şekilde bükülerek yapışıklıklar açılmaya çalışılır. Bu yöntem genellikle ameliyattan sonraki ilk üç ay içinde daha başarılı sonuçlar verir.
Eğer sertlik uzun süre devam ederse ve konservatif yöntemlere yanıt alınamazsa artroskopik cerrahi veya revizyon ameliyatı gündeme gelebilir. Bu tür girişimler nadiren gerekli olur ve detaylı ortopedik değerlendirme gerektirir.
Fizik Tedavinin Önemi
Fizik tedavi diz protezi sonrası sertliğin hem önlenmesinde hem de tedavisinde temel taşlardan biridir. Kişiye özel hazırlanan rehabilitasyon programları hastanın yaşına, genel sağlık durumuna ve diz hareket açıklığına göre planlanır.
Düzenli egzersiz yapan hastalarda diz sertliği görülme oranı belirgin şekilde daha düşüktür. Fizik tedavi sürecinin yarım bırakılması sertliğin kalıcı hale gelmesine neden olabilir. Bu nedenle hastaların sabırlı ve disiplinli olması büyük önem taşır.
Ev egzersiz programları klinik tedaviyi destekler. Hastaların günlük olarak dizlerini bükme ve açma egzersizlerini yapmaları uzun vadede başarılı sonuçlar sağlar.
Günlük Yaşamda Dikkat Edilmesi Gerekenler
Diz protezi sonrası sertlik yaşayan hastaların günlük yaşamda bazı noktalara dikkat etmesi gerekir. Uzun süre hareketsiz kalmaktan kaçınılmalı, düzenli aralıklarla diz hareket ettirilmelidir. Alçak sandalyelerden ve dizleri aşırı zorlayan pozisyonlardan uzak durulmalıdır.
İdeal kilo aralığında olmak diz eklemine binen yükü azaltır ve hareketi kolaylaştırır. Dengeli beslenme ve yeterli sıvı alımı iyileşme sürecini destekler. Ayrıca uygun ayakkabı seçimi yürüyüş sırasında diz üzerine binen stresi azaltır.
Diz protezi ameliyatı sonrası diz sertliği sık karşılaşılan ancak doğru yaklaşımlarla büyük ölçüde önlenebilen ve tedavi edilebilen bir durumdur. Erken dönemde hareket, düzenli fizik tedavi ve hasta uyumu başarılı sonuçların temelini oluşturur. Sertlik şikayeti yaşayan hastaların vakit kaybetmeden ortopedi uzmanına başvurması kalıcı hareket kaybını önlemek açısından büyük önem taşır. Doğru tedavi ile diz hareketliliği artırılabilir ve hastalar aktif yaşamlarına güvenle geri dönebilir.
✔ İstanbul Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı :Dr.Jafar Süleyman pour
✔ Telefon: +905443155234
✔ WhatsApp: +905443155234
✔ Randevu: E Randevu Formu için Tıklayın
No views